Volg ons nu ook op Twitter!

Door Energeia columnist  Jos Cozijnsen

Fukushima heeft geleid tot sluiting van kerncentrales in Duitsland en het heroverwegen van de rol van kernenergie in de energiemix voor klimaatbeleid. Op de lange termijn zijn de gevolgen nog lastig in te schatten, maar het is te verwachten dat het een CO2-prijs opdrijvend effect heeft, wat weer een gunstig effect heeft op de ontwikkeling van alternatieven. Welke alternatieven, dat blijft de vraag.

Invloed Fukushima op de CO2-prijs
De CO2-prijs zakte vorig jaar van EUR 16 naar EUR 14 per ton nadat de Duitse regering bekend maakte het sluiten van een aantal kerncentrales uit te stellen. Energiebedrijven konden voor hun langetermijn-stroomcontracten van kernenergie gebruik blijven maken en hoefden niet over te stappen naar kolen en gas.

Het besluit van de Duitse regering tijdelijk een aantal kerncentrales te sluiten, leidde op 15 maart direct tot een correctie van de CO2-prijs met 10%, naar nu ruim boven EUR 17 per ton. Duitsland heeft de import van stroom, met name uit Frankrijk, verhoogd. Voor het belangrijkste deel is dat kernenergie. Extra kolenstook doet de emissies met 9 Mton toenemen.

Vlak vóór Fukushima, in maart van dit jaar, verlaagde de Deutsche Bank haar CO2-prijsverwachting voor eind 2011 van EUR 21 naar EUR 18. Vlak ná Fukushima schroefde de bank haar prijsverwachting terug omhoog naar EUR 21. Ook de spread tussen de opeenvolgende jaarcontracten -2011 en 2012- groeide, en wel van 35 naar 85 eurocent. Deels door de inflatiestijging, deels door de druk op de CO2-prijs en deels door het langetermijn-effect van de inzet van kernenenergie, zien we de spread tussen jaarcontracten groter worden.

Prognoses voor 2020
Ook binnen de EU wordt na Fukushima getwijfeld aan de inzet van kernenergie voor een low carbon economy. De Europese Commissie bracht in maart, vlak voor de ramp, in haar Roadmap 2050 naar buiten dat de EU best de doelstelling van 20% CO2-reductie in 2020 ten opzichte van 1990 kan opschroeven naar 25%. Maar als de nucleaire inzet vermindert –nu 28% van de elektriciteitsopwekking- is dat niet zo zeker. De Europese Commissie komt in juni met een nieuwe Roadmap, waarin ze op de veranderde rol van kernenergie in gaat. De toename van de kosten van kernenergie -door extra veiligheidseisen, back-up power en verzekeringen- zullen een belangrijke factor worden.

Ook op de langere termijn hebben de gebeurtenissen in Japan invloed op de CO2-prijs. Zo verwacht de markt niet dat de zeven in Duitsland gesloten kerncentrales weer opengaan. De Ethische Commissie voor Atoomenergie adviseert dat een Ausstieg voor 2021 mogelijk is, via alternatieven en import. Definitief dicht laten van de nu gesloten centrales betekent 40 Mton extra CO2-emissie. Dat zou tot aan 2020 tot 250-320 Mton extra emissies leiden, afhankelijk van de vervanging, zo is de inschatting CDC Climat, een onderzoeksafdeling van de Franse bank Caisse des Depôts in.

Het IPCC stelde deze week dat de wereld in 2050 voor 77% op duurzame energie kan draaien. Wel met een prijskaartje van USD 15.000.000.000.000.000.000 (15 triljoen) en met inzet van aan pakket van maatregelen. IPCC-econoom Ottmar Ederhofer zei bij de presentatie dat zelfs het milieubewuste Duitsland dat extra pakket maatregelen niet voorhanden heeft.

De emissietoename in Duitsland is ongeveer de helft van de rechten die de Commissie uit de markt wil halen. Dat is dan misschien niet meer nodig. Vanaf 2012 doet de luchtvaart bovendien mee met emissiehandel; en die sector komt 70 Mton tekort.

Begin maart publiceerde Pointcarbon zijn prognose voor de CO2-prijs in 2020. Men verwachtte dat de prijs in 2020 op EUR 30 per ton CO2 komt. Maar de situatie in Japan en de discussie over kernenergie, zal zoals het er nu naar uitziet de CO2-prijs in 2020 eerder, volgens Pointcarbons hogere scenario, richting EUR 35-40 per ton CO2 brengen.

CO2-opslag in energiesector niet meer rendabel
Die prijsverwachting maakt CO2-opslag in combinatie met een kolen- of gascentrale niet rendabel. Het zal het animo om nieuwe kolencentrales te bouwen doen afnemen, waardoor er meer noodzaak en ruimte is voor energiebesparing, gebruik van restwarmte en duurzame energie-opwekking. Een hogere CO2-prijs maakt dat in elk geval extra lucratief. De fuel switch-prijs van kolen naar gas ligt nu tussen de EUR 20 en EUR 24 per emissierecht.

Alle rechten voorbehouden, © 2011 Energeia. De columnisten besteden uiterste zorg aan de betrouwbaarheid en actualiteit van de gegevens in hun publicaties. Onjuistheden kunnen echter voorkomen. Meningen of opinies geuit door de columnist hoeven niet noodzakelijkerwijs overeen te komen met meningen of opinies van Energeia of haar individuele redactieleden.